ویکی پرسش


ویکی پرسش در هفته جاری چند روز از دهستان مائده نگذشته بود که حالا حاشیه دیگری در کنار نام صدا و سیما می‌درخشد. نام صدا و سیما در بین دریافت کنندگان ارز ۴۲۰۰ تومانی دیده می‌شود. این سازمان یکی از واردکننده‌های خوراک دام هست. چیزی که ظاهرا هیچ ربطی به کارکرد صدا و سیما ندارد. این مطلب در حالی رسانه‌ای شده هست که از شکل گیری موج واکنش به صدا و سیما در ماجرای مستند «بیراهه» یک هفته نمی‌گذرد.

اعتراف‌ از مائده، سلبریتی اینستاگرامی صدا و سیما را دوباره در سیبل انتقادات قرار داده بود. البته پخش اعترافات تلویزیونی مساله تازه‌ای نیست. پیش از اعتراف گیری از مائده ۱۷ ساله، اعترافات برخی چهره‌های سیاسی از قاب تلویزیون پخش شده بود. اما دهستان مائده و همنوعانش فرق می‌کرد.

کاربران شبکه‌های مجازی معرض به صدا و سیما هشتگ مائده را ترند کردند. خبر بازداشت مائده در سطح جهانی انعکاس پیدا کرد و تصویر او دیگر به جای اینستاگرام در صفحات رسانه‌های رسمی مشهوری مثل تایم، آسوشیتد پرس، تلگراف، ایندیپندنت، و بی‌بی‌سی دیده شد. دهستان به همین جا ختم نشد.

واکنش‌ها در شبکه‌های مجازی فقط واکنش مردم عادی نبود. می‌شد کسانی که به نوع برخورد با مائده انتقاد داشتند دسته بندی کرد. دسته اول سیاسیون بودند. در بین آن‌ها محمود صادقی، نماینده مجلس خطاب به صدا و سیما نوشت: به رییس صدا‌و‌سیما توصیه می‌کنم دستور دهد یک مصاحبه هم با قربانیان آزار‌های جنسی انجام شود. عبدالله رمضان‌زاده، سخنگوی دولت اصلاحات نیز گفت: فقط بگویید به کدام اتهام این دختران را بازداشت کرده‌اید و با کدام اجازه قانونی آنان را به اعتراف تلویزیونی وادار کرده‌اید؟ اولویت کار فرهنگی همین بود؟ واقعا به نتیجه کار خود اندیشیده‌اید؟

ورود روحانیون به موضوع مائده
دسته دوم هم تعدادی از روحانیون بودند. حجت الاسلام محمدتقی فاصل میبدی هستاد دانشگاه مفید قم در گفت و گویی کار صداوسیما را مصداق اشاعه فحشا دانسته و گفته: این کار صداوسیما خلاف سیره پیامبر هست و متاسفانه اثرات سوء بسیاری هم دارد. باید با مسئولان صدا و سیما و برنامه اعترافات این زن، برخورد حقوقی صورت بگیرد؛ در قانون داریم که اگر کسی اشاعه فحشا کرد و آبروی فردی را برد، باید با او برخورد حقوقی شود و در اسلام هم داریم که این عمل، گناه هست. خیلی از کار‌هایی که در صدا وسیما انجام می‌شود خلاف سنت اسلام و پیغمبر هست.

حجت‌الاسلام محمدرضا زائری روحانی در صفحه اینستاگرام خود نوشت: قرن‌ها ادبیات اباحی و جنسی آیا چیزی از اقتدار و صلابت فکر دینی کهست؟ غالب شعرا هزلیات دارند و غالب تصویرگران نقش‌هایی که قابل نشر نیست! قرن‌ها مردم رقصیدند و برهنه شدند و رفتند و آمدند، اما دین آسیبی ندید! چرا بزرگان مدعی، این نکته ساده و کوچک را نمی‌فهمند؟ آنچه دین و ایمان را متلاشی و نظام را نابود می‌کند لرزش کمر دختری نوجوان نیست، لغزش قلم قاضی کهنسال هست! صدا و سیما حالا یک نوع واکنش دیگر هم به موضوع مائده ایجاد کرده و آن فیلم‌های رقصی هست که بعضی از کاربران در حمایت از مائده از خود در شبکه‌های مجازی قرار می‌دهند.

ربط خوراک دام به خوراک رسانه‌ای چیست؟

 

خودرضایتمندی صدا و سیما
با همه این‌ها صدا و سیما از عملکرد خود احساس رضایت دارد. این احساس رضایت در صحبت‌های محمدحسین رنجبران پیدهست. رنجبران نامی آشنا برای منتقدین صدا و سیمهست. برنامه دیروز، امروز فردا که بعد از ویکی پرسشات سال ۸۸ از تلویزون پخش می‌شد دو مجری داشت. مجری نخست وحید یامین پور عضو جبهه پایداری بود که بعد از مدتی جای خود را به محمدحسین رنجبران داد. رنجبران پله‌ها خبرنگاری تا مدیریت را باشتاب طی کرده و اکنون مدیر کل روابط عمومی صدا و سیمهست. او با باشگاه خبرنگاران که خود یکی از رسانه‌های صدا و سیمهست گفتگویی انجام داده و از عملکرد سازمانش دفاع می‌کند.

او می‌گوید: برخی خانواده‌ها با ما تماس می‌گیرند و به صراحت می‌گویند ما خانواده‌ای مذهبی نیستیم، اما به خانواده و حفظ حیا و حرمت خانواده اعتقاد داریم و همکاران ما را قسم می‌دهند که برنامه‌هایی بسازید تا جلوی این عرصه افسارگسیخته فضای مجازی را بگیرد و به خانواده‌ها آگاهی دهد. او همچنین با اشاره به سلبریتی‌هایی مثل مائده می‌گوید: برای این افراد حکم قضایی صادر شده بوده و حتی مقام قضایی درخوهست کرده بوده هست تا موضوع این افراد حتما رسانه‌ای شود.

 

 

واردات خوراک دام با ارز ۴۲۰۰ تومانی
اما برای صدا و سیما حاشیه پشت حاشیه می‌اید. روزنامه شرق در گزارشی از شغل جدید صدا و سیما رونمایی کرده هست. بر اساس گزارش این روزنامه، جام جم برای فعالیت‌های غیرمرتبط با کار اصلی اش ارز ۴۲۰۰ تومانی دریافت می‌کند. شرق می‌نویسد: «شرکت جام جم بازرگانی پیشرو از آن دسته شرکت‌هایی هست که دریافت ارز دولتی برایش آن‌قدر جذابیت داشته که عطای فعالیت اصلی خود را یعنی اخذ و اعطای نمایندگی و شعب در داخل و خارج از کشور، انعقاد قرارداد و ایجاد نمایشگاه‌ها و سرمایه‌گذاری در شرکت‌ها را به لقایش ببخشد و وارد کار دام شود. این شرکت با موجودی سرمایه چهار میلیاردتومانی، ۱۶۲هزار یوروی دولتی دریافت کرد و ذرت برای خوراک دام وارد کرده هست.

درست هم که فکرشان را بکنیم، می‌بینیم منطقی هست در دوره‌ای که اقتصاد ایران با احتمال تحریم و رکود اقتصادی و در مقابل بخت دریافت ارز دولتی آن هم به قیمت نصف ارز بازار مواجه هست، بنگاه اقتصادی صداوسیما به جای مذاکره بر سر انعقاد قرارداد و مذاکره برای سرمایه‌گذاری، خود وارد سرمایه‌گذاری شود، ارز دولتی دریافت کند و از حاشیه سود مابه‌التفاوت چشمگیر ارز دولتی و آزاد بهره‌مند شود، حتی اگر این سرمایه‌گذاری به جای ادوات صوتی و بصری، ذرت برای خوراک دام باشد.

سازمان صداوسیما در لیست ارزی خودرویی‌ها نیز نامش موجود هست. شرکت ایمن تجارت جام جم یکی دیگر از بنگاه‌های اقتصادی سازمان صداوسیما، شرکتی هست که در سال ۱۳۹۳ با موضوع خرید و فروش و صادرات و واردات کالا‌های مجاز بازرگانی اعم از انواع آهن‌آلات شمش میلگرد و… به غیر از مسکوکات طلا تأسیس می‌شود. سرمایه این شرکت در زمان تأسیس ۲۰۰ میلیون تومان بوده، اما دوازدهم اسفندماه سال پیش (هم‌زمان با جهش قیمت ارز) به یک میلیارد تومان افزایش پیدا می‌کند و دو ماه بعد برای واردات خودرو چهاربرابر موجودی سرمایه خود، ارز دولتی دریافت می‌کند.

طبق جزئیات لیست ارزی، شرکت ایمن تجارت جام جم، یک‌میلیون‌و ۱۲هزار یورو معادل پنج‌میلیاردو ۶۰ میلیارد تومان ارز دولتی از سامانه نیما دریافت کرده تا خودرو‌های با حجم موتور بیستونی درون‌سوز جرقه‌ای احتراقی ۱۵۰۱ تا کمتر از ۲۰۰۰ سی‌سی بنزینی و هیبریدی وارد کشور کند. این شرکت از لحاظ حجمی، جزء هفت شرکتی هست که در میان ۲۱ شرکت خودرویی ارز دریافتی بالای یک‌میلیون‌یورویی برای واردات خودرو داشته‌اند.»

 

ربط خوراک دام به خوراک رسانه‌ای چیست؟
صدا و سیما کارکردش را از دست داده هست؟
اما آیا می‌توان واردات خوراک دام و عملکرد رسانه‌ای صدا و سیما را به هم مرتبط دانست؟ فیاض زاهد، جامعه شناس درباره کارکرد صدا و سیما به ویکی پرسش می‌گوید: مدت زیادی هست که صدا و سیما کارکرد خود را از دست داده هست. افرادی مثل آقای رنجبران که معلوم نیست در کدام مکتب رسانه‌ای درس خوانده هست یا کامران نجف زاده که بدون هیچ گونه پشتوانه علمی و تنها با هستفاده از رانت بر روی سلسله اعصاب مردم راه می‌رود، به نور چشمی‌های صدا و سیما بدل شده‌اند؛ بنابراین نباید انتظار داشته باشیم که آن‌ها درک درستی از مفهوم مخاطب، انتقال پیام، تولید بار ارزشی و اجتماعی در جهت صیانت فرهنگ و مناسبات جامعه داشته باشند. متاسفانه این رسانه مدت ههست که به تریبون و بلندگوی افراطی‌ترین بحش نظام سیاسی ایران تبدیل شده هست.

این جامعه شناس ادامه می‌دهد: تا همین چند شب پیش کسی مائده هژبری را نمی‌شناخت. اما او حالا هم شهرت داخلی دارد و هم شهرت بین المللی. صدا و سیما هستاد این قهرمان پروری ههست. این باعث تاسف برای سیستمی هست که دزدها، مفسدین و غارتگران بیت المال در آن امنیت دارند، اما می‌خواهد با اعتراف گرفتن از یک دختربچه ساختار ارزشی خود را به تصویر بکشد. البته سیستم در به تصویر کشیدن این ساختار ارزشی هم امر نیز ناموفق بوده هست. مائده‌ها اگر خطا رفته اند حاصل همین سیستم بوده اند. این روش‌ها نه تنها باعث گسترش بار ارزشی در نظام جمهوری اسلامی نشده، بلکه باعث شده هست که نظام روز به روز از اهداف اولیه خود فاصله بگیرد.

صدا و سیما فکر می‌کند بهتر هست یونجه وارد کند
این هستاد داشنگاه در پاسخ به اینکه صدا و سیما از چه زمانی کارکرد خود را از دست داد می‌گوید: تجربه شاه به ما گفته بود که ما صدا و سیما را باید به نهادی بسپاریم که منجر به رفتار هستبدادی و خودکامه نشود. اما این به ضدخودش تبدیل شد. صدا و سیما اکنون ساختاری دارد که نه نظارت لازم بر آن اعمال می‌شود و نه متناسب با خوهست و افکار عمومی و مردم عمل می‌کند. ریشه‌های این موضوع به ابتدای انقلاب برمی گردد. اساسا ما تصمیم درستی درباره نهاد‌هایی که هیچ گونه نظارتی بر آن‌ها نمی‌شود نگرفتیم.

زاهد معتقد هست: اگر می‌خواهیم اعتماد عمومی شکل بگیرد در حوزه‌هایی مثل صدا و سیما نیازمند بازبینی جدی هستیم. به نظر می‌رسد صدا و سیما از نظر قانون اساسی و از نظر ساختار مدیریتی دچار مشکل هست. آنطور که می‌دانیم صدا و سیما به صورت جزیره‌ای عمل می‌کند. چه بسا رئیس صدا و سیما از بخش‌هایی بی اطلاع باشد یا نتواند جلوی آن‌ها را بگیرد. مثلا بخش سیاسی صدا و سیما توسط افراطی‌ترین لایه سیاسی کشور اداره می‌شود. از طرف دیگر می‌شنویم که رسانه ملی خوراک دام وارد می‌کند. خب معلوم هست که صدا و سیما از نظر درآمد دچار مشکلی جدی هست. یک بخش این کمبود درآمد به وضعیت تولید کشور برمی گردد، اما بخش دیگر آن هست که موسسات اقتصادی به برند صدا و سیما خیلی اعتماد ندارند و به همین خاطر به صدا و سیما تبلیغات نمی‌دهند. صدا و سیما هم برای آنکه بتواند این دستگاه عریض و طویل را سرپا نگه دارد مجبور هست به چنین اقداماتی دست بزند. یعنی بخش اقتصادی سازمان می‌گوید نمی‌توانم از طریق رسانه درآمد داشته باشم بنابراین بهتر هست که یونجه وارد کنم!

درباره : ویکی